اندیشمندان شیعی درباره صحیفه سجادیه تحقیقات زیادی در قالب شرح و ترجمه نگاشته‏اند و میراث علمی گران‏بهایی به یادگار گذاشته‏اند که با این تلاش‏ها مقداری از راه را هموار نمودهاند؛ ولی اکثر این مطالعات بر اساس دقت‏های ادبی و شرح و توضیح واژه‏ها در عرصه‏های مختلف صورت گرفته است، نظیر شرح "ریاض السالکین"، که در هفت جلد نگاشته شده است و یکی از شرح‏های معتبر و مهم صحیفه به شمار می‏آید. ولی بیش‏تر به جهات ادبی و شرح و توضیح واژه‏ها از نگاه اعتقادی و اخلاقی پرداخته است.

بنابراین، ناگفته پیداست که اولا،ً تحقیقات ارزشمند علمای سلف درباره صحیفه سجادیه، بیش‏تر در قالب شرح و توضیح لغات و جملات بوده و در آنها کم‏تر به تجزیه و تحلیل تربیتی مطالب پرداخته شده است.

ثانیا، با وجود ابعاد تربیتی که صحیفه سجادیه دارد، حتی آن دسته از شرح‏هایی‏که به طور تحلیلی به شرح و تفسیر صحیفه سجادیه پرداخته‏اند، با یک دید تربیتی، به تجزیه و تحلیل دعاهای صحیفه نپرداخته‏اند.

ثالثا، علاوه برخلاء موجود در پژوهش‏های پیشین، نیازهای فعلی مربیان و جوامع شیعی در برخورداری از اندیشه‏های تربیتی امام سجاد علیه‏السلام توجیه‏گر ضرورت بررسی و اصطیاد برخی از عناصر نظام تربیتی آن است. این مقاله مروری کوتاه بر یافته‏های یادشده در زمینه‏های مبانی، اصول، روش‏ها و اهداف تربیتی در صحیفه سجادیه است.

ادامه ........